Atık Kodları: Sürdürülebilir Atık Yönetiminin Temel Rehberi

Sürdürülebilir bir yaşam anlayışı, yalnızca tüketim alışkanlıklarını değil; atıkların nasıl tanımlandığını, ayrıştırıldığını ve yönetildiğini de kapsar. Bu sürecin en kritik yapı taşlarından biri ise atık kodlarıdır.

Atık kodları, atıkların kaynağına ve özelliklerine göre sınıflandırılmasını sağlayarak çevresel risklerin azaltılmasına, geri kazanımın artırılmasına ve yasal uyumun sağlanmasına katkı sunar.

Atık kodu; bir atığın hangi süreçte oluştuğunu, hangi türde olduğunu ve tehlikeli olup olmadığını tanımlayan standart bir sınıflandırma sistemidir.

Türkiye’de kullanılan atık kodları, Avrupa Atık Kataloğu (EWC – European Waste Catalogue) ile uyumludur ve 6 haneli bir yapıdan oluşur.

Bu kodlama sistemi sayesinde atıklar:

  -Doğru şekilde tanımlanır,

  -Uygun toplama, geri kazanım ve bertaraf yöntemine yönlendirilir,

  -Çevre ve insan sağlığı açısından güvenli şekilde yönetilir.

Atık Kodları Neden Önemlidir?

Atık kodları, yalnızca teknik bir tanımlama aracı değildir; sürdürülebilir atık yönetiminin temelidir.

Doğru atık kodlaması sayesinde:

  -Atıklar tehlikeli ve tehlikesiz olarak tanımlanır,

  -Geri dönüşüm ve geri kazanım potansiyeli ortaya çıkar,

  -Taşıma, depolama ve bertaraf süreçleri güvenli hale gelir,

  -Mevzuata uyum sağlanır,

  -Çevresel riskler ve olası yaptırımlar azaltılır.

  -Yanlış kodlanan bir atık; hem çevreye zarar verebilir hem de işletmeler için ciddi operasyonel ve hukuki riskler doğurabilir.

Atık Kodları Nasıl Yapılandırılır?

Atık kodları üç ana bölümden oluşur:

  -İlk iki hane: Atığın oluştuğu ana faaliyet alanı

  -Üçüncü ve dördüncü haneler: Alt süreç veya kaynak

  -Son iki hane: Atığın spesifik türü

Kodun sonunda yer alan (*) işareti, atığın tehlikeli atık olduğunu gösterir.

Tehlikeli ve Tehlikesiz Atık Ayrımı

Atık kodları, atıkların çevre ve insan sağlığı üzerindeki etkilerine göre ayrıştırılmasını sağlar.

  -Tehlikeli atıklar: Yanıcı, patlayıcı, toksik, aşındırıcı veya ekotoksik özellik gösterebilen atıklardır. Bu atıklar özel prosedürlerle yönetilir.

  -Tehlikesiz atıklar: Doğru ayrıştırıldığında geri dönüşüm ve geri kazanım süreçlerine dahil edilebilen atıklardır.

Bu ayrım, sürdürülebilir yaşam döngüsünün sağlıklı şekilde işlemesi açısından kritik öneme sahiptir.

Doğru Kodlanan Atık, Daha Temiz Bir Gelecek

Atık kodları; atığın sadece ne olduğunu değil, gelecekte nasıl bir etki yaratacağını da belirler. Bu nedenle doğru kodlama, sürdürülebilir atık yönetiminin ilk adımıdır.

ÇATOM olarak; atıkların kaynağında doğru sınıflandırılması, mevzuata uyumun sağlanması ve çevresel sorumluluğun yaygınlaştırılmasının sürdürülebilir yaşamın temel unsurlarından biri olduğuna inanıyoruz.

Doğru yönetilen her atık, daha temiz ve yaşanabilir bir dünya için atılmış somut bir adımdır.